Η Μνήμη ως γραφή: Γιατί θυμόμαστε τις ιστορίες που δεν ζήσαμε;

δημιουργία Τ.Ν.

  Κάθομαι σ΄ένα πεζούλι μιας παλιάς κατοικίας, στον δρόμο προς το Γελαδαριό, μαζί με όλα τα παιδιά της γειτονιάς. Ο ήλιος έχει πέσει για τα καλά δροσίζοντας την περιοχή από την καλοκαιρινή κάψα κι εμείς περιμένουμε να περάσουν ένας ένας οι γελαδάρηδες με τα ζώα που τους είχαν εμπιστευτεί, για να τα επιστρέψουν στη στάνη τους. Μας άρεσε να κριτικάρουμε τα ζώα, αν ήταν καλοταϊσμένα ή αν ήταν ισχνά, αν είχαν ζωηρό τρίχωμα ή ψωριασμένο, αν ο γελαδάρης ή ιδιοκτήτης τους ήταν μερακλής με τα ζώα του ή όχι. Κι αν τους ξέφευγε καμιά σβουνιά, τρέχαμε να την μαζέψουμε, στο σπίτι τις ήθελαν για προσάναμμα, αφού τις ξέραιναν στους τοίχους...."

  Το παραπάνω στιγμιότυπο δεν το έχω ζήσει. Το μυαλό μου όμως ιδιοποιήθηκε στιγμές κάποιων άλλων και κατά κάποιον τρόπο το έκανε και δικό μου βίωμα. 

  Και το ερώτημα που τίθεται είναι, ποιος είναι ο μηχανισμός που λειτουργεί μέσα μας και μας επιτρέπει την παραπάνω διαδικασία;

  Η μνήμη δεν λειτουργεί αυστηρά ως φωτογραφική μηχανή. Κι αυτό γίνεται φανερό, όταν ο συγγραφέας διορθώνει συνεχώς το κείμενό του. Στο μυαλό του αναμειγνύονται ιστορίες που έζησε, άλλες που άκουσε, βιβλία που διάβασε, η πραγματικότητα που ζει καθημερινά, ακούσματα, μυρουδιές, αγγίγματα, ακόμα και όνειρα που είδε κι όλα αυτά αλληλοεπιδρούν μεταξύ τους, δημιουργώντας στο τέλος ψηφίδα, ψηφίδα μια νέα ιστορία, η οποία εντέλει είναι βαθιά προσωπική. Θυμόμαστε λοιπόν ιστορίες που δεν ζήσαμε οι ίδιοι, διότι βαθιά μέσα μας έχουμε την ανάγκη να εντάξουμε τον εαυτό μας σε κάτι μεγαλύτερο. Όχι μόνο κάτι που περιορίζεται στο δικό μας, αυστηρά βίωμα, αλλά καλύπτει τη συλλογική μνήμη, αυτή, που άγνωστο πως, εδρεύει στον εγκέφαλό μας εξαιτίας της ανάγκης μας να ανήκουμε σε μια  μεγαλύτερη ομάδα. Αρχικά της οικογένειας μας, της κοινότητας με την οποία μας συνδέουν κοινές παραδόσεις και βιώματα, αλλά γιατί όχι και ολόκληρης της ανθρωπότητας. Επίσης το να γράφουμε για την χαρά και τον πόνο του άλλου, να εκφράζουμε συναισθήματα διαμέσου των φανταστικών ηρώων μας, είναι μια μορφή ενσυναίσθησης, η οποία εν τέλει αποκαλύπτει τον ανθρώπινο χαρακτήρα της γραφής.

  Η μνήμη συμπαρασύρει και τη φαντασία. Όχι μόνο αναπλάθει τις εικόνες, τα ακούσματα, όλα τα ερεθίσματα που κάποτε δεχθήκαμε, αλλά δημιουργεί νέες εικόνες και "βιώματα" και στη συνέχεια φτιάχνει νέες ιστορίες, αρχικά άγνωστες σε εμάς, αλλά στη συνέχεια ανακαλύπτουμε ότι πάντα ήταν δικές μας. Έτσι ώστε να γίνεσαι αυτός που φτιάχνει νέους μύθους, που αναδεικνύουν αξίες, που είτε τις πιστεύεις είτε σε απασχολούν βαθιά. 

  Το συμπέρασμα είναι ότι γράφουμε για όσα κρύβουμε μέσα στο νου, την καρδιά και τη ψυχή μας. Και μπορεί οι δύο τελευταίες έννοιες να εγείρουν αντιρρήσεις για την ύπαρξή τους, αλλά σίγουρα για κάποιον που γράφει, αποτελούν την πηγή της έμπνευσης, για να βάλει τη μια λέξη δίπλα στην άλλη, για να φτιάξει μια ιστορία.